Wat doen we aan de veiligheid in Park Valkenberg?

Park Valkenberg is een geliefde, groene plek in het hart van de Bredase binnenstad. Toch heeft het park ook een andere kant. Zodra de zon ondergaat, voelen sommige bezoekers zich er onveilig. De gemeenteraad heeft geld beschikbaar gesteld om maatregelen te nemen. Daarom gaan we hiermee aan de slag. Wat doen we precies en waar staan we nu?

Veel bezoekers maken dagelijks zonder problemen en met veel plezier gebruik van het park. Tegelijkertijd zijn er situaties die zorgen voor overlast of een onveilig gevoel. Denk daarbij aan storend gedrag, alcohol- of drugsgerelateerde overlast, vervuiling of groepsvorming. Uit gesprekken met inwoners bleek dat vooral vrouwen aangaven zich in de avonduren onveilig te voelen in het park. Tijd voor extra actie, zodat iedereen zich veilig voelt in Park Valkenberg.

Handhaven in het park

Tom Kievit, senior handhaver, stelt dat er al veel wordt gedaan om het park zo veilig mogelijk te houden. “Voor ons heeft Park Valkenberg een hoge prioriteit en we werken dan ook intensief samen met de politie. Samen zijn we dagelijks aanwezig in het park en voeren we surveillances uit op verschillende momenten van de dag. Dit doen we zowel zichtbaar als onzichtbaar. Ook gaan we af op meldingen van bezoekers.”

Alleen handhaven is niet altijd de oplossing

“Sommige problemen zijn makkelijk aan te pakken”, aldus Tom. “Denk hierbij aan afvalovertredingen of bepaalde vormen van storend gedrag. Maar een deel van de personen die betrokken is bij overlast, kampt met een verslaving, schulden, problemen rond huisvesting, psychische klachten of een combinatie daarvan. Alleen handhaven is in deze gevallen vaak geen oplossing voor de lange termijn.”

Kortom: de aanpak van overlast in Park Valkenberg is breder dan alleen het bekeuren of wegsturen van overlastgevers. “Daarom kiezen we voor een integrale aanpak. Dat betekent dat we samenwerken met partners zoals de politie, het Openbaar Ministerie en onze zorgpartners. Zo zorgen we samen voor een veilig Park Valkenberg.” 

Meer verlichting in het park

Naast toezicht en handhaving kijkt de gemeente ook naar de inrichting van het park. Waarom plaatsen we niet gewoon meer verlichting, is vaak de vraag. Omgevingsmanager Liedewij Tom van de gemeente Breda zegt: “Extra verlichting kan bijdragen aan een veiliger gevoel, maar dat is niet altijd zo. We kijken daarom waar en op welke manier verlichting het beste werkt. Daarbij zorgen we dat de verlichting past bij de natuur, de ecologie en het historische karakter van het park. En we willen weten of extra verlichting écht voor een veiliger gevoel zorgt.” 

Daarom onderzoeken we eerst samen met inwoners, bezoekers, ondernemers en andere betrokkenen waar de zorgen precies zitten en wat de oorzaken zijn. Dit doen we via deze vragenlijst, die van 18 augustus tot 11 oktober openstaat.  

De uitkomsten van het onderzoek helpen bepalen hoe het beschikbare budget van de gemeenteraad het beste kan worden ingezet om het veiligheidsgevoel in het park te verbeteren.

Meer licht = niet altijd een veiliger gevoel

Lichtontwerper Barbara Van den Broeck legt verder uit waarom verlichting niet automatisch voor een veiliger gevoel zorgt. "Meer licht of, zoals wij als lichtontwerpers dat noemen, ‘een hoger en vaak fel lichtniveau’, zorgt niet automatisch voor een veiliger gevoel. Te grote verschillen tussen lichte en donkere plekken kunnen juist onprettig aanvoelen. Vaak werkt een gelijkmatige verlichting beter."

“Hoe veilig een plek voelt, verschilt van persoon tot persoon. Dat hangt af van factoren zoals leeftijd, ervaring, bekendheid met de omgeving en hoe iemand zich door de openbare ruimte verplaatst”, aldus Barbara. Uit onderzoek van Chaney et al. (2024) blijkt dat mannen en vrouwen hun omgeving vaak anders ervaren. Waar mannen zich vaker richten op de route die zij volgen, letten vrouwen meer op kenmerken van de omgeving die invloed hebben op hun veiligheidsgevoel. Denk aan donkere hoekjes, plekken waar iemand zich kan verstoppen en of er genoeg overzicht is. 

“Daarom kijken we bij verlichting niet alleen naar het verlichten van een wandelpad, maar ook naar hoe verlichting kan bijdragen aan een gevoel van overzicht en veiligheid voor verschillende gebruikers van het park. Dat betekent ook dat niet alleen het pad, maar juist ook de randen van het park zichtbaar moeten zijn. Wanneer mensen een donker gebied tegemoet lopen, kan dat aanvoelen als een zwart gat. Door meer doorzicht te creëren en de omgeving langs de route beter zichtbaar te maken, ontstaat meer overzicht en daarmee een groter gevoel van veiligheid.”